Joke over de zorg › SP Hoogezand-Sappemeer

Joke over de zorg

05-10-201512 september zijn we vanuit Hoogezand-Sappemeer met een hele groep naar Amsterdam geweest om te laten zien dat wij ook strijden voor een betere zorg in Nederland. Het was een mooie dag met erg veel mooie mensen. Dat gevoel dat je samen ergens voor gaat staan. Dat maakt dat je je een heel klein beetje groter voelt als dat je bent. Niet omdat het nou zo verschrikkelijk geweldig van jou als persoon is om te gaan maar omdat je voelt dat je onderdeel bent van iets groters, iets sterkers. Je bent dan eventjes iets meer als alleen jou eigen kleine zelf. 

Foto: Petra Meelker

Maar waarom gingen we protesteren? Nederland heeft toch goede zorg? En het moet toch betaalbaar blijven? En we hebben toch vergrijzing? 

En ja, Nederland heeft verhoudingsgewijs nog steeds goed zorg. Maar laten we wel wezen; als je in het ziekenhuis ligt met een gebroken been gaat het beter met je als diegene die zijn rug heeft gebroken. Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat het echt lekker gaat en dat er geen ruimte is voor verbetering. Nederland had altijd zo'n beetje het beste zorgstelsel van de wereld. Iedereen betaalde samen voor de zorg en die werd daar ingezet waar het nodig was. Een mooi solidair systeem. En als je er geen gebruik van maakte noemde je dat geluk. Ziek zijn is namelijk niet leuk. Als je een inbraakverzekering afsluit ga je ook niet hopen dat er wordt ingebroken zodat je er lekker gebruik van kunt maken. We hadden dus een systeem gebaseerd op het idee dat iedereen naar draagkracht meebetaald voor de zorg voor iedereen die het nodig heeft. Klinkt simpel en doeltreffend. En dat was het ook. Was het perfect? Nee, er waren lange wachtlijsten en er was echt wel wat te winnen in efficiëntie. Maar de achterliggende gedachte achter het systeem was gewoon zinnig. 

En toen kwam de marktwerking. En ja, de SP heeft altijd de mond vol over de marktwerking. Maar waarom? De reden is eigenlijk simpel. Zorg is geen markt. Wat zijn namelijk de principes van de markt? Vraag en aanbod. En concurrentie. Vraag en aanbod eerst. Het aanbod wordt aangepast op de vraag. Is logisch. Als niemand een bepaald brood wil kopen ga jij het niet maken. In de zorg gaat dit niet op. Waarom niet? Omdat de vraag per persoon kan verschillen en die persoon daar ook geen invloed op heeft. Het is maar net welke ziekte of aandoening je krijgt. Daar moet je de zorg zich op aanpassen. Maar het kan niet zo zijn dat alleen veelvuldig gebruikte zorg aangeboden wordt. Alle zorg moet aangeboden worden op het moment dat dat nodig is. Niet meer en niet minder. Als een brood uit het aanbod wordt gehaald omdat bijna niemand het koopt is dat niet leuk voor diegene die toevallig wel graag dat brood kocht maar het is geen ramp. Bij de zorg werkt dat toch anders. 

Concurrentie. Als een bedrijf niet goed presteert gaat het failliet. Niemand wil het brood meer kopen. En de bakker gaat dicht omdat hij een slecht product levert. Bij de zorg kan dit niet. Een ziekenhuis kan niet zomaar failliet gaan zonder verstrekkende gevolgen te hebben voor de maatschappij. Komt nog bij dat zelf een ziekenhuis oprichten helemaal niet mag en kan in Nederland en daardoor wordt de sector niet geprikkeld om het beste product te leveren. 

Het doel van een markt. Wat is het doel van de bakker? Zoveel mogelijk brood verkopen en daar zoveel mogelijk winst op maken. Daarvoor moet de bakker een goed product leveren. En anders wordt hij uit de markt geconcurreerd door een betere bakker. Wat is het doel van zorg? Zo weinig mogelijk zorg leveren met een zo goed mogelijk resultaat. Een ziekenhuis dat winst wil maken wil het liefst zoveel mogelijk “klanten”. Dan kunnen ze veel geld verdienen. Maar waar heeft de maatschappij behoefte aan? Dat zo weinig mogelijk mensen gebruik maken van zorg. Het is alsof je tegen de bakker zegt; “je moet zoveel mogelijk winst maken maar tegelijkertijd zo weinig mogelijk brood verkopen, verkoop alleen brood als mensen het écht nodig hebben”. 

Marktwerking in de zorg werkt dus niet vanwege het simpele feit dat zorg geen markt is omdat er sprake is van tegenstrijdige belangen. 

Dan nog een veelgehoorde opmerking; de zorg wordt te duur en daarom moeten we bezuinigen om het betaalbaar te houden voor de toekomst. Maar waarom is de zorg zo duur? Juist door die marktwerking. Het is gewoon niet efficiënt om zorg te laten regelen door de markt vanwege het simpele feit dat de markt andere belangen heeft. Marktpartijen willen veel geld verdienen. Daar is de SP ook niet echt op tegen. Maar wel als het om zorg gaat. Juist omdat we dat met z'n allen betalen moet je het zo goedkoop en zinnig mogelijk doen. Ook de SP is van mening dat we geen overbodige zorg moeten leveren. Maar wat is overbodig? Volgens deze regering zijn dat de thuiszorg voor een groot deel, de geestelijke gezondheidszorg mag wel wat af, verzorgingstehuizen zijn wel erg duur en daar moet minder gebruik van worden gemaakt. Terwijl de SP juist vindt dat je het op andere punten moet zoeken. Er kan echt een hoop geld bespaard worden. Door de zorg weer terug te brengen daar waar hij hoort; bij het volk. Zodat je het geld voor de zorg ook echt aan zorg kunt besteden. En niet aan managers, reclamecampagnes, polissen die onnodig ingewikkeld gemaakt worden. Hoeveel verschillende polissen zijn er inmiddels per verzekeraar? Welke vraag wordt er tegenwoordig vaak gesteld? Waarom je zou betalen voor zorg waar je geen gebruik van maakt? Gezonde mensen worden gestimuleerd om minder mee te betalen. Met als gevolg dat zieken meer moeten betalen. En met als uiteindelijk gevolg dat iedereen meer betaald. De zieken zien het direct en de gezonden indirect. De administratieve kosten worden namelijk echt wel doorberekend in de kosten. En het gaat ook ten koste van het solidariteitsprincipe. Waarom betaal je mee voor zorg die je niet nodig hebt? Omdat jij geluk hebt. Zo simpel is het. En als er een tijd komt dat je wel zorg nodig gaat hebben betaald een ander voor jou. 

Dus waarom protesteren wij tegen de bezuinigingen op de zorg? Omdat ze stelselmatig verkeerd bezuinigen. Dat kunnen we nu meer en meer gaan zien. Steeds meer mensen worden ontslagen. De werkdruk stijgt voor het overgebleven personeel, mensen krijgen niet meer de zorg die ze nodig hebben. Mensen gaan ook zorg mijden omdat nu zorg vragen zorgt voor een dikke rekening over een paar weken. Het eigen risico is ook een aantasting van het solidariteitsprincipe. Ga maar na; als je ziek wordt krijg je straf. En is het echt goedkoper? Nee, omdat mensen zorg gaan uitstellen waardoor gezondheidsproblemen kunnen verergeren. Een ontsteking nu kan over een maand een abces zijn. Dan wordt een simpel antibioticakuurtje een opname in een ziekenhuis. Uiteindelijk betaalt de maatschappij als geheel dus meer. Je ziet het nu al gebeuren. Laatst een artikel in de krant dat steeds meer 70 plussers op de eerste hulp komen met brandwonden. Mensen kunnen zich niet meer zelf redden maar krijgen minder hulp en daardoor gebeuren ongelukken. Dan werkt de bezuiniging dus niet eens. Je bespaart op de hulp maar wat kosten die ziekenhuisbezoeken? Waarschijnlijk meer omdat ziekenhuiszorg de duurste vorm van zorg is. Door de investeren in de eerstelijns, goedkopere, zorg bespaar je op de tweedelijns zorg die veel duurder is. Per saldo ben je dan dus goedkoper uit. 

En de vergrijzing dan? Weet je, dat vind ik eigenlijk het domste argument. Ja, we worden steeds ouder. Maar is dat niet wat we willen? En moeten we dan ook niet accepteren dat dat nou eenmaal geld kost? We kunnen het ook omdraaien; zou het beter zijn als mensen eerder dood gingen? Komt nog bij dat we nu te maken hebben met een hele grote generatie ouderen. De generatie die nu met pensioen gaat en zorg nodig gaat hebben is onderdeel van een generatie waar het normaal was dat gezinnen wel 5 tot 10 kinderen hadden. Over een paar jaar stabiliseert dat. Dan krijgen we te maken met kleinere generaties. En ook voor deze generatie geldt dat investeren loont. Goede thuiszorg en goede, bereikbare huisartsenzorg zorgt ervoor dat mensen langer thuis kunnen blijven. En als het echt nodig is moet er ook altijd ruimte zijn in een verzorgingstehuis. Gewoon omdat we op die manier met elkaar om moeten willen gaan. 

Waar moeten we dus naar toe? Naar een systeem waar we met z'n allen naar draagkracht betalen voor de zorg die nodig is. Voor iedereen die dat nodig heeft. En als je er geen gebruik van maakt? Dan heb je geluk. Zie het betalen dan maar als een investering in de maatschappij als geheel. Omdat een maatschappij met goed zorg niet alleen gezonder is maar ook gelukkiger en succesvoller. En daar profiteert iedereen van mee.

Zie ook:

U bent hier